dünyada en çok kağıt üreten ülke

Dünyadaen çok afyon üreten ülke hangisidir? Afganistan 2005 yılından beri dünya afyon üretiminin %87'sini tek başına yapıyor. Ayrıca İngiltere'ye akan eroinin %90'nından fazlası da buradan geliyor. “Dünyada Sayılı Ülkelerde Üretim Yapılıyor” Dünya genelinde yapılan çalışmalara da değinen Dr. Öğr. Üyesi Yusuf Parlak, “Dünyada asitsiz kâğıt üreten beş ülke mevcuttur. Bunlar Hindistan, Nepal, Güney Kore, Japonya ve Çin’dir. Nitekim geçmişte İran’da da bu çeşit kâğıtlar yapılmıştır. Türkiye faizde dünyada kaçıncı sırada? Türkiye %9,75 faiz oranıyla dünya genelinde 28.sırada yer almaktadır. Hangi ülkelerde faiz var? FAIZ ORANI İsveç diğer ülkelere çok miktarda kağıt ve müttefik ürünleri ihraç ediyor. İsveç'in önde gelen ihracat kalemi Paper'dır. 9. Fransa: Fransa aynı zamanda dünyada lider bir kağıt üreten devlet haline geliyor. 2000-01 döneminde, ülke dünya üretiminin yüzde 2, 73'ü olarak 9, 99 milyon ton üretti. "Yapılan araştırmalara göre, eğer gıda israfı bir ülke olsaydı, dünyada ABD ve Çin'den sonra en fazla karbondioksit üreten üçüncü ülke olurdu. Ayrıca gıda israfı dünyadaki suyun azalmasına da neden oluyor. Tüm bu israfın yanında dünyada her gün 25 bin kişi, her yıl yaklaşık 10 milyon insan açlıktan ölüyor. Site De Rencontre Au Quebec Canada. İSO Kağıt ve Kağıt Ürünleri Meslek Komitesi tarafından KTÜ öğretim üyesi USTA’ya hazırlattırılmış olan raporu aşağıda sunuyoruz Dünya’da ve Ülkemizde Kâğıt Sektörünün Gelişimi Dünyamızda kâğıt sektörü bugünkü teknolojik düzeyine yaklaşık 200 yıllık bir süreçten geçerek gelmiştir. Bu süreçte öncelikle uzun elekli fourdrinier tipli ve yuvarlak elekli kağıt makineleri ardından da 1960’lardan sonra çift elekli formasyon makineleri geliştirilmiştir. Kâğıt hamuru üretimi daha fazla değişime uğramış olup öncelikle mekanik yolla başlayan üretim teknikleri ardından asidik koşullarda üretim yapılan kimyasal yöntemlere, 1871’de de alkali yani sülfat kraft yöntemlerinin gelişim süreçlerini yaşamıştır. İkinci dünya savaşından sonraki endüstrileşmeye bağlı olarak ambalaj ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik te yarıkimyasal yöntemler geliştirilmiştir. Ancak, zamanla yarıkimyasal kâğıt hamurlarının rjitlik ve mukavemet özellikleri atık kâğıtlardan karşılanmaya başlanınca da atık kâğıtların geri kazanım süreçlerinin iyileştirilmesine yönelik rafinör, elek-siklon ve geri kazanım sistemlerinde önemli gelişmeler gerçekleştirilmiştir. Böylece, yarıkimyasal yöntemlerle ambalaj sektörü için fluting özellikli kağıthamuru üretimi önemini yitirmiştir. Tüm bu gelişim süreçlerini tamamlamaya yönelik ağartma teknolojilerinde de birçok gelişim birbirini izlemiştir. Bu amaçla, oksitleyici ağartıcılar olarak oksijen, peroksitler ve kısmen de hipokloritler endüstriye aktarılmıştır. Çok kademeli ağartmalar içinse önce elementel klorla başlayan süreçler, sonraları klor dioksit, ozon ve oksijen ağartma kademelerinin de sisteme ilave edilmelerini mümkün kılmıştır. Gelinen bu aşamada ağartma işlemi tüm yazı ve baskı kâğıtları ile temizlik kâğıtları üretiminde kullanılan kâğıt hamurları için vazgeçilmez bir süreç halini almıştır. Ülkemizde başlangıçta devlet eliyle kurulan kâğıt hamuru ve kâğıt fabrikaları, 2000’li yıllarda yapılan özelleştirmelerle tamamen özel sektörün işlettiği kuruluşlara dönüştürülmüştür. Oysa, 1995 yılında ülkemizde bir devlet kuruluşu olan SEKA tarafından yılda ton kâğıt hamuru üretilirken bugün sadece OYKA kâğıt ve Ambalaj tarafından ton üretim yapılabilmektedir. Belirtilen tarihte ülkemizde ton kâğıt ve karton üretilirken ton tüketim söz konusu olmaktaydı ve ülkemizde tüketilen kağıdın ancak %64’ü yerli üretim yoluyla karşılanmakta idi. Ülkemiz Kâğıt Sektörünün Mevcut Durumu, Güçlü ve Zayıf Yönleri Ülkemizin kâğıt-karton üretim kapasitesi 2017 yılı verilerine göre ton olup halen kuruluşuna devam edilen ton testliner/fluting ve diğer oluklu sektörü için kâğıt üretecek ilave yatırımlar ve mevcut makinelerde yapılan modernizasyon çalışmaları sonuçlandığında sektörün üretim kapasitesi tonu bulacaktır. Aynı yıl için kağıt sektörünün direkt istihdam ettiği işgücü miktarı kişi olup oluklu mukavva üretimi gibi konverting endüstrileri de dikkate alındığında bu sayının den daha fazla olduğu tahmin edilmektedir. Aynı yıl için kişi başı kâğıt-karton tüketimi kg olarak gerçekleşmiştir. 2017 yılında Dünya’da 152 milyon ton değişik nitelikte kâğıt hamuru üretilirken tüketim 180 milyon ton civarında gerçekleşmiş olup aradaki fark bir önceki yıl tüketilemeyen kâğıt hamurunun 2017 de ticarileşmesinden kaynaklanmıştır. Aynı dönemde milyon ton da kâğıt-karton üretilmiştir. Dünya’da üretimi en fazla büyüyen alt kağıt grubu ambalaj üretiminde kullanılan kağıt ve kartonlar olup bu nedenle atık kağıt kullanımı belirtilen yıl için milyon tona ulaşmıştır. 2017 yılı için ülkemizde ton kâğıt-karton üretilmiş iken tüketim ton olarak gerçekleşmiş olup ton ihracata karşın ton ithalat yapılmıştır. İhracat rakamı toplam ithalattan çıkarıldığında net dış alım/satım dengesi ton olarak gerçekleşmiştir. Buna göre, net dış alımın tüketimdeki payı % olarak gerçekleşmiştir. Bunun anlamı ülkemizde tüketilen kâğıt-kartonun % i yurtdışından alımla gerçekleşmektedir. Tablo 1. Ülkemiz kâğıt sektörünün alt gruplara göre 2017 yılı kâğıt-karton kapasitesi, üretimi, ihracat ve ithalat rakamları Tür Kapasite ton Yurtiçi Satışlar / tüketimton Üretim ton Üretimin Tüketimi Karşılama oranı% Kapasite Kullanımı% İhracat ton İthalat ton İthalat-ihracat Net değer, ton Net Değerin Tüketimdeki oranı,% Gazete kâğıdı 0 0 0 0 -100 Yazı ve baskı kâğıtları 80 Sargılık kâğıtlar 51 Oluklu Mukavva Kâğıtları Kartonlar Temizlik kâğıtları Fazlalık var 88 + + Sigara, ince ve özel kâğıtlar 440 Toplam Notlar Tablodaki - işaretler ithalatın o alt grupta fazlalığını, + değer ise o alt grupta ihracatın fazlalığını ifade etmektedir. Tablo 1’de ülkemiz kâğıt sektörünün alt gruplara göre 2017 yılı kâğıt-karton kapasitesi, üretimi, ihracat ve ithalat verileri verilmiştir. İlgili tablodan görüleceği üzere en yüksek ithalat, özellikle yazı ve baskı kâğıtlarında ton ve karton grubunda ton olarak gerçekleşmiştir. Ülkemizde en yüksek üretim kapasitesi oluklu mukavva kâğıtlarında olmasına karşın ton da bu grupta dış alım yapılmıştır. Bu ithalatın özellikle kraft torba ve kraft liner kâğıtlarından oluştuğu tahmin edilmektedir. Çünkü, bu tür virgin kağıtların ülkemizdeki üretimi ton civarında kalmaktadır. Oluklu mukavva kâğıtları alt grubuna yapılan ve yakın gelecekte devreye alınacak yatırımlarla bu alandaki ithalatın önüne geçileceğini söylemek biraz zordur. Çünkü, kraft torba ve kraft liner kağıtları için virgin kağıthamuru üretimine veya uygun fiyatla teminine gerek bulunmaktadır. Sadece temizlik kâğıtlarında ton dış satış yapılmıştır Sargılık, sigara, ince ve özel kâğıtlar hariç tutulduğunda tüm üretim yapılan alt gruplarda kapasite kullanım oranları %80 den fazladır. Belirtilen bu alt kâğıt grubunda 2017 yılı için toplam üretim ton iken net ihracat/ithalat dengesi yaklaşık ton açık yani dış alımla sonuçlanmıştır. Gazete kâğıdı alt grubunda da ton dış alım yapılmıştır. Yukarıdaki tablodan görüldüğü üzere, ithalat yapılan alt ürün grupları doğal olarak yatırım potansiyeli yüksek alanlar olarak değerlendirilebilecektir. Bu anlamda, gazete kâğıdı, yazı-baskı kâğıdı, sargılık kâğıdı, virgin kağıthamuru ile üretim yapacak kraft torba ve kraft liner oluklu mukavva kâğıtları, karton ve sigara kâğıdı üretim alanlarına yatırım yapılabilir görünmektedir. Ancak, gazete kâğıdı kullanımı her geçen gün azaldığından bu alana yatırım yapılması uzun vadede riskli olabilir. Çünkü internet gazeteciliği her geçen gün daha fazla öne çıkmaktadır ve basılı gazete trajları azalmaya devam etmektedir. Oluklu mukavva kâğıtları üretimi ise devreye alınacak yeni tesisler nedeniyle belirtilen açığın kapanmasına katkı sağlayabilir. Ancak kraft torba ve kraft liner kâğıtlarında bu açık ilave yatırımlara rağmen devam edecek görünmektedir. Bu nedenle, öncelikle yatırım potansiyeli yüksek alanlar olarak sargılık kâğıtlar, kartonlar ve yazı-baskı kâğıtları alanları görünmektedir. Fakat sargılık kâğıtlar grubu kraft kâğıdı, imitasyon kraft kâğıdı, sülfit kâğıdı, parşömen kâğıdı, şeffaf parşömen, plastik kaplanmış kâğıtlar, vaks kaplanmış kâğıtlar, neme dayanıklı kâğıtlar ve ipek kâğıdı gibi alt gruplara ayrılmakta olup özellikle plastik kaplı kâğıtlar grubu yatırım yapılmaya açık bir alan olarak öne çıkmaktadır. Tablo 1 den görüldüğü üzere 2017 yılında üretilen ton yazı ve baskı kâğıtları ile ton temizlik kâğıtlarının kâğıt hamuru hammaddesi yurt dışından satın alınmıştır. Yine aynı yıl için ton karton üretilmiştir. Bu üretiminde çok büyük bir kısmının kâğıt hamuru beyaz olarak yurt dışından alım yapılarak karşılanmıştır. 2017 yılı için beyaz kısa ve uzun lifli olarak ton kâğıt hamuru ithal edilmiştir. Ülkemizde temizlik kâğıtları üretiminde yaklaşık 60-70 ton kadar deinking mürekkep giderme işlemine tabi tutulmuş atık kâğıt da kullanılmaktadır. Yine yazı-baskı kâğıtlarında da %15-20 kadar dolgu maddesi kullanıldığından temizlik kağıtları ile yazı-baskı kağıtları üretimi için hammadde olarak kullanılan ithal beyaz kısa ve uzun lifli kâğıt hamuru miktarının 1 milyon ton civarında olduğunu söylemek mümkündür. Geri kalan ton kadar beyaz kâğıt hamuru beyaz karton kroma, briston, kuşeli üretiminde kullanıldığı tahmin edilebilmektedir. Bilindiği üzere, bu tür kartonlar çok katlı olarak iç tabakalarında atık kâğıt kullanılarak ve dış tabaka bileşeninde %20-30 oranında dolgu maddesi ve ana bileşeni beyaz kraft hamuru kullanılarak üretilmektedir. Tablo 2’de 2016, 2017 ve 2018 yılının ilk 10 ayına ait uzun lifli beyaz kâğıt hamuru ithalat rakamları verilmiştir. Tablo 2. Ülkemizin son üç yıllık ağartılmış uzun lifibreli selüloz ithalat değerleri İthalat Yapılan Ülkeler 2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI10 aylık dönem Miktar ton Tutar Bin dolar Birim Fiyat Dolar Miktar Ton Tutar Bin Dolar Birim Fiyat Dolar Miktar Ton Tutar Bin Dolar Birim Fiyat Dolar Almanya İsveç Finlandiya Polonya Kanada Şili Fransa Brezilya İspanya Uruguay Bulgaristan Norveç Endonezya Slovenya Çin Portekiz Cayman Adaları Belçika Arjantin Rusya Avusturya Hollanda İtalya İsviçre Suudi Arabistan TOPLAM 156 323 62 20 1910 – – – – – – – – – 722 875 82 154 29 25 956 – – – – – – – – – 731 597 599 573 692 615 577 542 676 489 491 448 522 477 457 1250 502 – – – – – – – – – 639 – 606 329 – – – – 868 262 – – – – 294 313 – – – – 574 176 – – – 832 643 629 609 748 640 623 586 791 569 – 484 950 585 – – – – 624 793 661 670 – – – 693 873 – – – 197 – – 190 50 – – 312 8 960 16 700 – 952 – – 204 – – 149 37 – – 275 13 809 6 809 828 838 802 840 887 883 – 801 920 – – 766 – – 784 747 803 – 888 – 880 842 400 831 İlgili tablodan görüldüğü üzere, birim fiyat dolar bazında 2016 yılında ortalama 639 dolardan 2018 yılının 10 ayı dikkate alındığında 831 dolara yükselmiştir. Yine ithalat miktarı da yıllara bağlı olarak ton cinsinden artış göstermiştir. En fazla ithalat yapılan ilk üç ülke ton ile ton ile İsveç ve ton ile Finlandiya gelmektedir. Tablo 3’de son üç yıl için kısa lifli beyaz kâğıt hamuru ithalat rakamları verilmiştir. Tablo 3’den de görüldüğü üzere, 2016 dan 2018 gelindiğinde aynı birim fiyattaki artış burada da geçerlidir. Tablo 3. Ülkemizin son üç yıllık ağartılmış kısa lifyapraklı selüloz ithalat değerleri İthalat Yapılan Ülkeler 2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI10 aylık dönem Miktar ton Tutar Bin dolar Birim Fiyat Dolar Miktar Ton Tutar Bin Dolar Birim Fiyat Dolar Miktar Ton Tutar Bin Dolar Birim Fiyat Dolar Almanya Portekiz İspanya Finlandiya Polonya Bulgaristan Kanada Brezilya Uruguay Endonezya Filipinler Rusya Fransa İsveç Hollanda Paraguay Arjantin Singapur Şili TOPLAM 662 150 17 966 – – – – – – 288 89 80 448 – – – – – – 435 509 500 537 597 476 549 567 544 517 528 487 464 – – – – – – 524 567 – 34 210 – – – – 216 – 177 103 802 735 – – – – 381 571 619 553 – 589 674 603 647 604 637 490 546 620 522 – – – – 617 958 – 186 – – 764 582 602 – 886 – – 601 505 628 784 830 777 – 790 735 699 762 809 819 807 – 843 – 772 677 787 868 778 Tablo 4’de ise aynı döneme ait uzun lifli ve kısa lifli toplam beyaz kâğıt hamuru ithalat rakamları verilmiştir. İlgili tablolardan görüldüğü üzere, ortalama olarak son üç yıl dikkate alındığında yıllık ton civarında beyaz kâğıt hamuru ithalatı söz konusudur. 2017 yılı için kâğıt hamuru ithalatına ödenen toplam tutar dolar olmuştur. Kısa lifli beyaz kâğıt hamuru ithalatında ise ilk üç sırayı ton ile Brezilya, ton ile Portekiz ve ton ile Uruguay almıştır. Bu değer 2018 yılında da artarak devam etmiş ve dolar civarında gerçekleşeceği umulmaktadır. Bu rakamlar, kâğıt hamuru üretimi alanının yatırım yapılabilirliğinin yüksek olduğunu göstermektedir. Ancak, bu anlamdaki nihai kararın orman varlığı, sermaye birikimi ve sektörel gelişme beklentileri de dikkate alınarak verilmesi uygun olacaktır. Tablo 4. Ülkemizin son üç yıllık ağartılmış kısa ve uzun lifliyapraklı+ibreli selüloz ithalat değerleri İthalat Yapılan Ülkeler 2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI10 aylık dönem Miktar Ton Tutar Bin Dolar Birim Fiyat Dolar Miktar Ton Tutar Bin Dolar Birim Fiyat Dolar Miktar Ton Tutar Bin Dolar Birim Fiyat Dolar Almanya Brezilya Bulgaristan Çin Endonezya Filipinler Finlandiya Fransa İspanya İsveç Kanada Norveç Polonya Portekiz Rusya Slovenya Paraguay Şili Uruguay Arjantin Avusturya Belçika Hollanda Ceyman adaları Singapur Suudi Arabistan İtalya TOPLAM 20 17 156 62 – – – – – – – – – 25 80 82 812 29 – – – – – – – – – 681 722 567 476 527 596 528 497 597 596 522 575 509 487 457 – 577 516 – – – – – – – – 580 – 34 329 – – 262 – – – – – 177 313 677 – – 176 735 – – – – 747 816 682 587 – 610 627 581 616 640 630 950 609 571 628 – – 623 604 793 670 624 522 – – – – 657 – 186 – 197 873 – – 312 50 764 16 8 – 886 – 204 700 – – 275 37 601 6 13 833 800 770 790 – 789 834 – 833 829 824 802 784 853 – 772 881 809 677 – 803 880 747 787 400 806 Tablo 5 de ise 2017 yılında farklı ülkelerden yapılan esmer kraft hamuru ithalat rakamları verilmiştir. Buna göre ton ithalat yapılmış olup tutarı ise dolardır. Tablo 5. 2017 yılında ithalatı yapılan esmer kraft kâğıt hamuru miktarı, birim fiyatı ve tutarı İthalat Yapılan ülkeler Miktarton Birim Fiyatı Dolar Tutarı dolar ABD Avusturya Finlandiya İsveç Kanada Rusya Federasyonu Şili GENEL TOPLAM 48 200 754 551 611 571 656 831 610 667 644 26 123 503 Tablo 6’da ise 2017 yılında yapılan torbalık kraft kâğıdı ithalat rakamları verilmiştir. Buna göre, kraft kâğıdı olarak ton ithalat yapılmış ve EURO dolar 1 euro= dolar ödeme yapılmıştır. Tablo 6. 2017 yılında ithalatı yapılan torbalık kraft kağıdı miktarı, birim fiyatı ve tutarı İthalat Yapılan Ülkeler 2017 Yılı Verileri 2018 Yılı 10 Aylık Verileri Miktar ton Birim Fiyat EURO Tutar 1000 EURO Miktar ton Birim Fiyat EURO Tutar 1000 EURO ABD Almanya Arjantin Avusturya Belçika Birleşik Krallık Bosna-Hersek Brezilya Bulgaristan Çekya Çin Endonezya Estonya Finlandiya Fransa Hindistan Hollanda İspanya İsveç İtalya Kanada Polonya Rusya Federasyonu Sırbistan Ukrayna İngiltere Meksika GENEL TOPLAM 134 49 153 26 44 46 23 1 0 35 194 47 6 791 26 0 501 611 785 415 695 626 703 919 993 741 680 873 0 850 844 757 600 721 605 560 415 0 702 195 30 158 11 28 46 17 914 1 3 30 198 34 6 443 11 0 52 0 209 12 0 14 39 205 5 20 25 721 756 22 0 312 52 47 96 0 214 7 0 13 37 148 29 13 34 760 650 15 0 175 19 30 765 587 1844 0 813 602 816 0 749 942 923 953 724 942 655 967 860 739 680 627 0 560 370 647 Özetlemek gerekirse; Kabuller 2017 yılı dikkate alındığında ortalama gazete kâğıdı ton fiyatı 400 dolar, sargılık kâğıtlar 700 dolar, ortalama oluklu kâğıtları 400 dolar, kartonlar 800 dolar, sigara kâğıdı 5000 dolar, beyaz yazı ve baskı kâğıtlar 940 dolar olduğu dikkate alındığında ülkemizin 2017 yılı için ithalat tutarı aşağıda Tablo 7’de verilmiştir. Tablo 7. Alt ürün gruplarına bağlı olarak 2017 yılı ithalat tutarlarıdolar cinsinden İthal edilen ürün Birim fiyatı dolar Miktarton Tutar dolar Beyaz Kağıthamuru 657 Esmer kâğıt hamuru 644 Torbalık Kraft kâğıdı 702 Yazı ve baskı kâğıtları 940 Gazete kâğıdı 400 Sargılık kâğıtlar 700 Oluklu Mukavva kâğıtları 400 Sigara, ince ve özel kâğıtlar 5000 Karton 800 Genel Toplam Yatırım Potansiyeli Yüksek Alanlar ve Uzun Dönem Sürdürülebilirliği Yukarıda yapılan değerlendirmelere göre, kâğıt sektörü için yatırım potansiyeli yüksek alanlar olarak aşağıda belirtilen alt üretim grupları dikkati çekmektedir. Bunlar; Kâğıt hamuru üretimi, Yazı ve baskı kâğıtları üretimi, Karton üretimi, Sargılık, sigara ve değerli kâğıtlar üretimi, Kraft kâğıdı üretimi Yukarıda verilen yazı ve baskı kâğıtları, karton, sargılık, sigara ve değerli kâğıtlar ile kraft kâğıdı üretiminde ithalatın önlenebilmesinin ana ön koşulu kâğıt hamuru üretebilmekten geçmektedir. Bunun için uzun dönem sürdürülebilir rekabet koşullarına dayanabilecek bir kâğıt hamuru üretimi yaratabilmek içinse ana koşul hammadde olan odunu ülke gerçeğine uygun makul bir fiyattan yerli kaynaklar aracılığıyla sağlamaktır. Bu nedenle, raporumuzun bu bölümünde, öncelikle ülkemiz orman varlığı, endüstriyel odun ihtiyacı ve bu ihtiyacın Orman Genel Müdürlüğü OGM aracılığıyla karşılama potansiyeli ve zorluklarının neler olduğu üzerinde durulacaktır. Aşağıda Tablo 8’de ülkemiz orman varlığının 1973-2018 dönemine ait değişim ve gelişim rakamları verilmiştir. Tablo 8’den görüldüğü üzere, geçen 45 yıllık dönem içerisinde baltalık ormanlarımız hektardan hektara azalırken koru ormanlarımızın miktarı hektardan hektara yükselmiştir. Yine boşluklu kapalı orman miktarında da benzer bir azalma olduğu görülmektedir. Tablo 8 Orman Alanlarının Farklı envanter yıllarına göre durumu Envanter Yılı Orman Formu Normal Orman Boşluklu Kapalı Orman Toplam Hektar Yüzde Hektar Yüzde Hektar Yüzde 1973 Koru Baltalık Toplam 2012 Koru Baltalık Toplam 2015 Koru Baltalık Toplam 2018 Eylül Koru Baltalık Toplam Tablo 9’da 1973-2018 yılları arası ormanlarımızın servet miktarındaki değişim görülmektedir. Görüldüğü üzere, 1973 yılında m3 olan servet miktarı 2018 yılı Eylül ayında m3’e yükselmiştir. Bu artış Tablo 8’de de belirtildiği üzere, ormanlarımızın bir taraftan niteliğindeki düzelmeden diğer taraftan da Tablo 10’da belirtildiği üzere, yıllık artım miktarının 2017 yılı dikkate alınarak söylemek gerekirse dikili damganın %75’nin ormandan alınmasının bir sonucu oluşmaktadır. Yani planlanan üretimle fiili üretim arasındaki farkın yıllarca birikmesine bağlanabilir. Tablo 9. Orman Alanlarının Farklı Envanter Yıllarına Göre Servet Durumu Envanter Yılı Orman Formu Normal Orman Boşluklu Kapalı Orman Toplam M3 % M3 % M3 % 1973 Koru Baltalık Toplam 2012 Koru Baltalık Toplam 2015 Koru Baltalık 074 Toplam 2018 Eylül Koru Baltalık 028 Toplam Tablo 10 dan görüldüğü üzere, 2010-2014 yılları arasında yapılan endüstriyel odun üretimi 12-15 milyon m3 aralığında kalmışken 2016 yılında milyon m3 e çıkabilmiştir. Oysa aynı yıllar için yapılan dikili damga miktarları 2010 yılı için milyon m3’den 2015 yılı için milyon m3’e yükselmiş görülmektedir. Aynı eğilim 2016 ve 2017 yılları için de geçerlidir. Sonuç olarak, yapılan dikili damganın tamamı üretime dönüştürülememiş görünmektedir. Aynı dönemde yakacak odun üretiminde ise sürekli bir azalma söz konusu olmuş ve 2010 yılında yakacak odun üretimi sterden 2017 yılında stere düşmüştür. Tablo 10 Son 10 yılda OGM’nin dikili damga farklı alt gruplarda üretim gerçekleşmeleri .000 m3 Ürün Türü Yıllar 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 Eylül Dikili Damga Tomruk Tel/maden ve Sırık üretimi 653 774 764 589 617 728 701 631 676 Sanayi Odunu 788 874 875 702 729 764 835 752 749 Kağıtlık Odun Lif Yonga Odunu Endüstriyel Odun Toplamı Yakacak Odun .000 ster Tablo 11 de ise Orman Genel Müdürlüğü’nün 2010-2018 Eylül dönemlerine ait odun satışı ve ülkemizin odun tüketim rakamları verilmiştir. 2010 yılında OGM tarafından m3, özel şahıslar tarafından da m3 olmak üzere toplam m3 endüstriyel odun satışı gerçekleşmiş iken tüketim m3 olmuş ve endüstriyel odun ithalatı m3 olarak gerçekleşmiştir. 2017 yılına gelindiğinde m3 OGM tarafından, m3 de özel şahıslar tarafından endüstriyel odun satışı gerçekleştirilmiş olup toplam tüketim m3 olmuştur. Bu yıla ait ithalat miktarı ise m3 olmuştur. Görüldüğü üzere, ithalat miktarı 2010 dan 2017 yılına gelindiğinde azalma yerine artmış görünmektedir. Tablo 11. Endüstriyel ve Yakacak Odun Üretim ve Tüketim Değerleri Üretim/Tüketim Kaynakları 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 Eylül 2018 OGM Endüstriyel Odun üretimi.000 m3 Özel Sektör End. Odun Üretimi.000 m3 Toplam Endüstriyel Odun Arzı.000 m3 Devlet Ormanlarından Endüstriyel Odun Tüketimi Özel Mülklerden endüstriyel Odun Tüketimi.000 m3 Net İthal Edilen Endüstriyel Odun.000 m3 570 474 386 54 37 Net ithal Edilen Kereste 779 601 Toplam Endüstriyel Odun Tüketimi.000 m3 Endüstriyel odun Arz/Tüketim Dengesi.000 m3 -14 Toplam Yakacak Odun Arzı.000 ster Toplam Yakacak Odun Tüketimi.000 ster Yakacak Odun Arz/Tüketim Dengesi.000 ster -443 -288 -145 -20 -119 -46 -52 -476 47 Toplam Odun Hammaddesi Arz/Tüketim Dengesi.000 m3 21 2010 yılından sonra yakacak odun miktarında bir azalma eğilimi söz konusu iken 2017 yılında bu kalemdeki tüketimlerin arttığı görülmektedir. Bu artışta, son dönemde biokütleden enerji üretimi yapan tesislerin kurulmasının etkisi olduğunu söylemek mümkündür. OGM nün 2019-2023 dönemi stratejik planında orman varlığının ülke toplam alanına oranının %29 dan %30’a, verimli orman alanlarının milyon hektardan 14 milyon hektara, hektardaki ağaç servetinin m3’den 75 m3’e, yıllık toplam artım miktarının ise 47 milyon m3’den 48 milyon m3’e çıkarılması hedeflenmektedir. Ayrıca, sözü geçen stratejik planda 2010-2018 döneminde devlet tarafından hektar endüstriyel ağaçlandırma yapıldığı, aynı dönemde özel sektöre de hektar özel ağaçlandırma faaliyetine izin verildiği belirtilmektedir. Dolayısıyla, 2010’dan 2018’e kadar toplamda hektar endüstriyel ağaçlandırma gerçekleştirilmiştir. Sözü geçen stratejik planda endüstriyel ağaçlandırmaya uygun hektar potansiyel alan olduğu ve bu alandaki uygulama oranın plan dönemi sonunda %100 e çıkarılacağı ifade edilmektedir. Yani hektarın 2023 yılına kadar ağaçlandırılacağı ifade edilmektedir. Yukarıda özetlemeye çalışılan verilerin ışığında, Mevcut oduna dayalı panel MDF ve yonga levha sektörlerinin bugün için hammadde ihtiyacı 22-23 milyon m3 civarındadır. Yukarıda verilen rakama tek kağıt hamuru üretimi yapan OYKA Ambalaj ve Kağıt Sanayiinin hammadde ihtiyacı da dahil edilmiştir. Bugün için OGM’nin yıllık yaptığı dikili damgayı üretimi dönüştürdüğünde odunu hammadde olarak kullanan sektörlerin yurtdışından endüstriyel odun ithalatı yapmasına gerek kalmamaktadır. 2017 yılı verileri dikkate alındığında OGM’nin yaptığı dikili damga m3 iken gerçekleştirilen üretim miktarı m3’te kalmıştır. Yani planlanandan m3 daha az üretim yapılmıştır. Eğer, bu üretim gerçekleştirilebilse idi aynı yıl yapılan m3 ithalat yapılmayacak ve m3 de endüstri odunu arz fazlalığı oluşacaktı. Bu yolla da, yapılacak yeni kâğıt hamuru üretimine yeni hammadde kaynağı sağlanmış olacaktı. Böylece yaklaşık ton kapasiteli kurulacak yeni kâğıt hamuru üretimi yapabilecek bir tesisin hammadde ihtiyacı yerli kaynaktan sağlanmış olabilecekti. Gelecek yıllarda yapılması planlanan dikili damga miktarları daha da fazla olduğundan kağıthamuruna yapılacak yatırım için odun hammaddesi ihtiyacı karşılanabilecektir. Yukarıda vurgulandığı üzere, özel sektör tarafından yapılan endüstriyel orman kurulumuna yönelik faaliyetler alan olarak son yıllarda azalmıştır. Kaldı ki OGM’nin stratejik planında yer alan hektarlık verimli ağaçlandırmaya uygun alanın da 2023 yılına kadar ağaçlandırılacağına vurgu yapılmaktadır. Özel sektörün bu durumda özel orman kurulumuna yoğunlaşacağına yukarıda belirtilen dikili damgadan üretime geçiş sürecinde daha fazla yer alması daha uygun olacaktır. Bunun anlamı yeni kâğıt hamuru yatırımlarının ihtiyaç duyacağı hammadde ihtiyacı dikili kesimle hammadde ihtiyacını karşılayacak organizasyonlar oluşturması faydalı olacaktır. Geçmişte kâğıt sektörü için özel bir hammadde kaynağı olarak değerlendirilen, fakat son yıllarda fazla değer verilmeyen kendir, keten liflerinden yararlanmak yeniden düşünülmeli ve canlandırılmasında fayda vardır. Son günlerde bu konu oldukça fazla kamuoyu ve devlet yetkililerinin ilgisini çeker olmuştur. Özellikle, sigara ve değerli kâğıtlar üretimi için bu hammadde kaynağı oldukça önemlidir. Ülkemizin 2017 yılı için bu alanda yapılan ithalat miktarı ton olup yaklaşık karşılığı 112 milyon dolar civarında bir dış ödemeler dengesi açığı yaratmaktadır. Oysa belirtilen hammaddeye dayalı ve bir miktar da pamuk hamuru karışımı ile bu kâğıtların ülkemizde üretilmesi mümkündür. SONUÇ ve ÖNERİLER Uzun dönem olarak değerlendirildiğinde kâğıt hamuru yatırımı için OGM kaynakları yeterli olabilecektir. OGM tarafından yapılan dikili damga ile fiili üretim arasındaki fark kapandığında ilk planda kurulacak 300-400 bin ton/yıl kapasiteli kâğıt hamuru fabrikası için hammadde sorunu kendiliğinden çözümlenmiş olacaktır. Belirtilen fark kapanana kadar kâğıt hamuru yatırımcısının hammadde ihtiyacını dikili satıştan yararlanarak gidermesi yararlı olacaktır. Uzun dönem hammadde istikrarı sağlamak için mevcut OGM planları ve potansiyel ağaçlandırmaya uygun alanların miktarı dikkate alındığında özel endüstriyel odun üretimini amaçlayan orman kurulumunun öncelikli bir durum olarak dikkate alınmasına gerek yoktur. Bu amaçla kendir-keten liflerinden de yararlanılması mümkündür. Son üç yılın rakamları dikkate alındığında ülkemizin yıllık ortalama milyon ton beyaz ve esmer kraft kâğıt hamuruna mevcut üretimler için ihtiyaç vardır. Ancak, yut dışından satın alınan ton yazı-baskı kâğıtları da beyaz kraft kâğıt hamurundan üretilmektedir. Ancak, yazı-baskı kâğıtları üretiminde kâğıt ağırlığının %20-25’inin dolgu maddesi olarak kalsiyum karbonat veya başka bir pigment kullanıldığı düşünüldüğünde ve bu üretim grubu için ülkemizde üretim yapılacağı dikkate alındığında yaklaşık ton beyaz kâğıt hamuruna daha ihtiyaç bulunmaktadır. Yurtdışından ithal edilen yaklaşık ton kartonun yapısında da en az ¼ oranında ağartılmış sülfat hamuru kullanıldığı düşünüldüğünde bu sektör için yaklaşık ton ilave beyaz kâğıt hamuruna ihtiyaç duyulmaktadır. Tabi ki bu durum ithal edilen kartonların yerli üretimi söz konusu olduğunda gündeme gelecektir. Sigara, sargılık, ince kâğıtların ithalatının önlenmesi düşünüldüğünde belirtilen bu alt kâğıt grupları içinde ton daha beyaz-esmer kâğıt hamuruna ihtiyaç duyulması muhtemeldir. Sonuç olarak kendi kendine yeter bir kâğıt sektörü yaratabilmemiz için 2 milyon tondan fazla kâğıt hamuru üretebilmemiz kaçınılmaz görünmektedir. Böyle bir durumda ise ortaya çıkabilecek endüstriyel odun ihtiyacı yine OGM kaynakları araçlığıyla sağlanabilecektir. Mevcut durumda, 2017 yılı verilerine göre ormanlarımızın yıllık artım miktarı 47 milyon m3 civarında görünmekte, yapılan planlamalarla ancak bunun 20 milyon m3 nün alımı hedeflenmiş olup üretim milyon m3 de kalmıştır. Kâğıt yatırımı olarak yazı-baskı kâğıtları üretimi, karton üretimi, sargılık kâğıtlar, esmer kraft kâğıdı, sigara-değerli kâğıtlar üretimi alanlarına yatırım yapılması uzun dönem dikkate alındığında verimli ve ülkemiz ekonomik istikrarı için yararlı olacaktır. Esmer ve ağartılmış kağıt hamuru üretecek yeni tesislere de ülkemiz için oldukça ihtiyaç bulunmaktadır. Tüm belirtilen bu önerilerin uygun kuruluş yeri seçimi, düşük maliyetli finans kaynağı yaratılması durumları da dikkate alındığında geçerli olduğu unutulmamalıdır. Bu rapor Prof. Dr. Mustafa USTA tarafından hazırlanmıştır. ADRES Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi, Orman Endüstri Mühendisliği Bölüm Başkanlığı, TRABZON Tel 0533 9580076, usta HaberlerDünya Haberleri Dünyanın en ünlü, en güzel ülkeleri ve yerleri! Hangi ülke neyi ile ünlüdür? Türkiye listeye damgasını vurdu... ABONE OLDünyada bir çok ülke doğal güzellikleriyle, şehirleriyle, tarihiyle, sanatıyla, kültürleriyle, ürettikleriyle ünlüdür. Listeye ülkemiz güzellikleriyle damgasını vurdu.• 08 Haziran 2022 - 1642 • Son Güncelleme 08 Haziran 2022 - 1730• 08 Haziran 2022 - 1642 • Son Güncelleme 08 Haziran 2022 - 17301En güzel şehir, muhteşem doğal güzellikler, sanayisi, kültürü ve tarihi ile bir çok ülke milyonlarca insanın ilgisini çekiyor. Peki hangi ülke neyi ile ünlü? İşte ülkelerin en ünlü oldukları şeylerin listesi...2ABD Hawai Adaları, Kolarado Kanyonu Büyük Kanyon, OSCAR Ödülleri Hollywood, Disneyland, Florida’daki Cap Canavarel Uzay Üssü NASA, New York Şehri, Superior Gölü, Beyaz Saray, Pentagon, Yellowstone Milli Parkı, Kızılderililer, ABD’nin simgesi Deniz Kartalı, San Fransisko Havaalanı, Yosemite ve Niagara şelaleleri, San Fransisko Köprüsü Golden Gate, Las Vegas, New Orleans Caz müziğinin merkezi Los Angeles Hollywood şehirleri, Harward, Yale üniversiteleri, Wall Street New York Borsası, Coca Cola, Pepsi, Mac Donalds, General Motors, Ford, Microsoft firmaları, Valley Kayalıkları Arizona Çölü, Güney Dakota'daki dört Amerikan başkanının büstünün bulunduğu Rushmoure Dağı, Jack London, Ernest Hemingway, John Steinbeck gibi yazarlar, Marilyn Monroe, Jane Fonda, Niro, Steven Spielberg, Michael Jackson gibi sanatçılar, Times ve Neewsweek dergileri, Metropolitan Sanat Müzesi, Özgürlük Anıtı, Kaliforniya'daki Sekoya Ağaçları3AFGANİSTAN Hayber Geçidi, Kaşmir dokuması, Afgan tazısı, Kabil şehri, Hindikuş Dağları, Budda Bamian Kaya Heykelleri ve Tapınakları, Taliban tarafından tahrip edildi Halı kilim dokumacılığı, Mezar-ı Şerif Camii, Kandahar’daki Hırka-i Şerif Camii, Herat Kalesi4ALMANYA Otomotiv Mercedes, BMW, Opel, Wolkswagen, Dayanıklı tüketim malları Bosch, Sıemens, Braun, Fakir, Mıele, Grundıg, Telefunken, Bayer Kimya, Goethe, Brecht, Grass, Schiller, Thomas Mann, Remarque, Rilke Hienrich Böll gibi Yazarları, Beethoven, Bach, Brahms, Wagner, Robert Schuman gibi müzisyenler, Marx, Nietzche, Leibniz gibi düşünürleri, Einstein, İmmanuel Kant, Martin Luther gibi bilim adamları, Michael Schumacher, Boris Becker, Franz Beckenbauer gibi sporcuları, Berlin ve Köln Katedralleri ile Bremen Mızıkacıları, Ren Havzası, Lufthansa Hava Yolları, Berlin, Berlin Duvarı, Brandenburg kapısı, Bergama Müzesi, Hamburg, Frankfurt, Münih, Dresden şehirleri, Neuschwanstein Şatosu, Köln Dam Kilisesi, Reichstop Parlamento Binası5ANDORRA PRENSLİĞİ Turizm, vergi cenneti olma özelliği6ANGOLA Maun, gül ağacı ve siyah abanoz ağaçları7ARJANTİN Tango Dansı, Eva Peron, Patagonya, Iguazu Şelalesi, And Dağları ve Aconcagua zirvesi Güney Amerika'nın en yüksek zirvesi Büyükbaş hayvan besiciliği ve Arjantin bifteği, et, yün ve şarap üretimi, Başkent Buenos Aires, Colon Tiyatrosu, Jorge luis Borges ve Maradona8ARNAVUTLUK Krom Üretimi, İşkodra Gölü, Anavut ciğeri, Arnavut böreği, Kruja Kalesi, Edhem Bey Camii, Enver Hoca9AVUSTURALYA Ayers Rock Kayalığı Dünyadaki en büyük monolit; Güneşin konumuna göre renk değiştirir. Aborjinlerin kutsal tapınağıdır Aborjinler Avustralya’nın kırkbin yıllık yerlileri Tasmanya Canavarı, Sydney’deki Opera Binası, kanguru, koyun besiciliği, okaliptus ağaçları, koala keseli ayı, uçamayan Emu Kuşu, hertürlü sesi taklit edebilen Lir kuşu, havlamayı bilmeyen köpek Dingo, Kakadu Ulusal Parkı, Melbourne Şehri, Büyük Mercan Kayalıkları, Yazar Patrick White10AVUSTURYA Mozart, Schubert, John Straus, Haydn gibi bestecileri, başkent Viyana, Tuna Nehri, İnnsbruck ve Salzburg kayak merkezleri, Belvedere Sarayı, Parlamento Binası11AZERBAYCAN Azeri dansları, Hazar petrolleri12BAHREYN Petrol, Balıkçılık13BANGLADEŞ Turizm, kırmızı inci14BARBADOS Şekerkamışı, turizm15BELÇİKA Demir-Çelik endüstrisi, Anvers Limanı, Brüksel’deki AB binaları, Atomium heykeli, Brüksel Ulusal Tiyatro Binası, Brüksel ve Brugge Şehirleri, Kraliyet Güzel Sanatlar Müzesi, Brüksel lahanası1617BHUTAN Vangdi Teşçu festivali, başkent Timbu, rengarenk giysili rahipler18BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ Petrol, doğalgaz, turizm19BOLİVYA Ülkenin Kurucusu Simon Bolivar, kalay madeni, koka bitkisi, lama ve alpacalar, Nevado de Llimani Dağları, Başkent La Paz dünyanın en yüksekte yer alan başkent Tiahuannacu ve Aymara Kültürlerinin Kalıntıları, Potosi şehri, Bolivya yaylaları20BOSNA HERSEK Erik üretimi, Mostar Köprüsü21BOTSWANA Elmas yatakları, Kalahari çölü, Okavango Deltası22BREZİLYA Rio Karnavalı, Amazon Nehri, Tropikal yağmur ormanları, kahve ve muz üretimi, futbol, Iguazu Şelalesi, şekerkamışı üretimi ve ihracatı, Rio de Janerio şehri ve ünlü Copa Cabana Plajı, Sao Paulo, Brassilia ve Salvador şehirleri, mimar Oscar Niemeyer Başkent Brassilia’yı tasarladı, kahve satış limanı Santos şehri, Rio'daki İsa Heykeli, İtapu Barajı, Salsa ve Capoeira dansları23BRUNEİ SULTANLIĞI Dünyanın en zengin isimleri arasında yer alan Sultan Hassanal Bolkiah, Petrol24BURMA İrrawadi Nehri, başkent Rangoon şehri, teak ağacı25CEZAYİR Büyük Sahra Çölü, petrol ve fosfat üretimi26ÇEK CUMHURİYETİ Başkent Prag, skoda otomobilleri, pilsener plzen birası, Bohemya kristalleri, Karsbald kaplıcaları, Vaclav Havel27ÇİN Çin Seddi, Çin mutfağı, dünyanın en kalabık nüfuslu ülkesi, çay, pamuk, tütün, pirinç, ipek üretimi, oyuncak üretimi, Pi sayısı, porselen, pusula, saat, oyun kağıtları ve akupunktur gibi icatlar, Mao Zedung, Taimiao Tapınağı, Terracotta Ordusu28DANİMARKA Başkent Kopenhag, sığır eti, süt ve süt ürünleri, balıkçılık ringa, morina, Hans Christian, Vikingler29DOMİNİK CUMHURİYETİ Başkent Sano Domingo’daki Kristof Kolomb mezarı, Merenge Dansı30DOMİNİK Morne Trios Pitos Ulusal Parkı, muz, kakao, yeşil limon3132EKVATOR Muz üretimi, Galapagos Adaları Darwinin Evrim Araştırmaları Yaptığı Adalar, Mangrove Ormanları, Başkent Quito, Chimborazo Dağı, Tropikal yağmur ormanları, hasır şapka üretiminde kullanılan “kapok” SALVADOR Bira, sabun ve tütün üretimi...34ENDONEZYA Sumatra, Selebes, Cava, Borneo, Timor, Moluk, Bali adaları, kauçuk ve baharat Moluk Adası üretimi, Yağmur ormanları, çoğu volkanik adası, 128 adet etkin yanardağı, Bali tapınakları, güçlü şanlı kent anlamına gelen başkent Cakarta, kazıklar üzerine kurulu evler, pirinç ve balık üretimi, Toba Gölünün Bambu evleri35ERMENİSTAN Urmiye ve Sevan Gölleri36ESTONYA 1500'den fazla ada, ülkenin yarısı orman. 133 bin kayıtlı halk şarkısı37FAS Kazablanka şehri, fosfat üretimi, Rif Dağları38FİLİPİNLER Sayısı 7000′e ulaşan ada, tepesinde sarıçiçekler açan ve ülkenin simgesi olan “Narra ağacı”, Bohol adasındaki karstik oluşumlu “çikolata tepeleri”, Sazlardan yapılan İfugao Evleri39FİNLANDİYA Fin Hamamı Sauna, Ren geyikleri, Buzul gölleri, zambak çiçeği, Nokia cep telefonları, Ormanları, Laponlar Samiler ve Kültürleri, Kağıt üretimi ve ihracatı, Rauma ve Helsinki şehirleri40FRANSA Kozmetik Vichy, Loreal, Nivea, Roc ve Otomotiv Endüstrisi Renault, Citroen, Peugo Cannes Film Festivali, Eyfel Kulesi, Versailles Sarayı, Champs Elysee Bulvarı Fransız Rivierası Cannes, Nice, Şarap ve Şampanya Üretimi, Paris Şehri, Victor Hugo, Balzac, Voltaire, Sartre, Moliere, Descartes, Montesguieu, Diderot, Stendhal, Emile Zola, Albert Camus gibi yazarları, Paul Gauguin, Renoir, Monet gibi Ressamları, Belmando, Notre Damus, Isabella Adjani gibi sinema sanatçıları, Fransa Bisiklet Turu, Fransız mutfağı, 1789 Fransız Devrimi, Mont Blanc Dağı, Napolyon Bonapart, Charles de Gaulle gibi siyasetçileri, Normandiya Çıkarması, Paris Metrosu, Notre Dame Kamburu, Hızlı Tren, Sen Nehri, Sarbonne Üniversitesi, Millau Viyadüğü, Gard Köprüsü41GANA Altın rezervleri, altın kıyısı, renkli kente kumaşları42GİNE Nijer ve Senegal ırmakları43GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ Ümit Burnu, Nobel Edebiyat Ödülü sahibi yazar Nadine Gordimer, sinema sanatçısı Charlize Theron, Altın, Zümrüt, Manganez, Zirkonyum, Elmas Dünya gibi yeraltı zenginlikleri, Nobel barış ödülü sahibi efsanevi lider Nelson Mandela, Robben Adası, Kruger milli parkı, Masa Dağı, Zulu Krallığı, Bela Bela kaplıcaları, Elmas şehri Kimberly, Johannesburg ve Durban şehirleri,44GÜNEY KORE Hyundaı Otomotıv ve Elektronik Endüstrisi, KIA, Samsung4546HİNDİSTAN Tac Mahal Agra , Amristar Altın Tapınağı Sih Tapınağı , İndus ve Ganj Nehirleri, Bilgisayar Yazılımı, Çay, Pirinç ve Hint Keneviri Üretimi, Mahatma Gandhi, Tagore, Salman Rüştü, Bombay, Kalküta, Yeni Delhi Şehirleri, Himalaya Dağları, Hindistan Cevizi, Mango Meyvesi, Budizm Dini, Ayur Veda, Sankrist Dili ve Alfabesi, Vittala ve Dilwara Tapınakları, Kobra Yılanları ile Ünlü Hint Fakirleri, Kerala Bölgesinin Tekne Evleri, Kathak ve Bharatanatyam Dansları,47HIRVATİSTAN “Dalmaçya tipi kıyıları ve adaları,” Zagrep şehri, turizm48HOLLANDA Haarlem Lale Bahçeleri, Yel Değirmenleri, Montofon ve Holstein Cinsi İnekleri, Peynir Üretimi, Denizin Doldurulması İle Oluşturulan Topraklar Polderler, Çiçek Bahçeleri, Rotterdam Limanı, Amsterdam, Den Haag insan hakları mahkemesi ,Lahey uluslararası adalet divanı ve Maastricht Şehirleri, Van Gogh, Rembredant gibi Ressamları4950Turizm, Victoria Zirvesi. Tian Tan Buddha. Tsim Sha Tsui. Ocean Park51İNGİLTERE Thames Nehri, British Museum, Oxford Üniversitesi, Tower Brıdge, Big Beng Saat Kulesi, Wembley Stadı, Wımbledon Tenis Turnuvası, , Queen Fredy Mercury , Rooben Hood ,İngiliz Porseleni, Çay Kültürü Beş Çayı , İngiliz Pubları, Lordlar Kamarası, Londra, Liverpool, Birmingham şehirleri, Hyde Park, Endüstri Devrimi, Londra Borsası, Soldan akan Trafik, Kraliçe Elizabeth, İnç, Mil gibi ölçü birimleri, Francis Bacon, Bertrand Russel, Sheakespeare, Charles Dickens, George Orwell, Agatha Christie, Harold Pinter gibi yazarları, Windsor Kraliyet Sarayı, Devler Kaldırımı, Balmumundan ünlü heykellerinin sergilendiği Madame Tussaud Müzesi, Stonehenge Yapıtları, Westminster Sarayı, Canterbury Kilisesi52IRAK Babilin Asma Bahçeleri Semiramis , Hurma Üretimi, Bağdat Şehri, Petrol Yatakları, Şattülarap Nehri, Uruk ve Ninova harabeleri, Bağdat, Basra, Kerbela şehirleri, İmam Ali ve İmam Hüseyin Camileri53İRAN El Dokuması İpek, Tebriz, Isfehan, Şiraz Halıları, Cam ve Gümüş İşçiliği, Petrol Yatakları, Havyar, Tahran,İ sfehan, Tebriz, Şiraz,Kum ve Meşhed şehirleri, Elbruz Dağı, Zerdüştlük, Bahailik Dinleri, Pehlevi Hanedanı, Humeyni, Minyatür resimleri, Seramik işlemeciliği, Hafız, Eşref, Ömer Hayyam ve Nizamilmülk gibi edebiyatçıları, Tahran’daki Özgürlük Anıtı, Gülistan Sarayı, Emam Camii54Patates, Google, Twitter, Facebook gibi büyük ve dünyaca ünlü şirketlerin evi 55İSKOÇYA Gayda Çalgısı, İskoç Viskisi, Erkek İskoç Eteği, İlk Klonlanan Koyun Dolly, Edinburgh ve Glasgov Şehirleri, Sean Connory56İSPANYA Boğa Güreşleri, Flamenko Dansı, El-Hamra Sarayı, Mayorka, Minorka, İbiza Adaları Balear Adaları , Fiesta, Zeytinyağı, Seat Otomotiv, Barcelona, Madrid, Granada, Sevilla, Cordoba, Santiago de Compostela Şehirleri, Rioja Şarapları, Pamplona Boğa Güreşi Festivali , Kanarya Adaları, Sevilla, Toledo, Salamanca ve Barcelona Katedralleri, Cordoba Camii, Kraliyet Ailesi, Picasso, Salvador Dali, Goya, El Greco gibi ressamlar, Luis Aragon, Cervantes Don Kişotun Yazarı , Garcia Lorca gibi yazarlar, Carlos Saura Carmen , Antonio Banderas, Penolepe Cruz, Luis Bunuel, Pedro Almodevar gibi sinema sanatçıları, La Sagroda Familia Katedrali, Katalonya Müzesi, Cordoba Camii57İSRAİL Kudüs şehri, Ağlama duvarı, Yafa portakalı, Lut ve Teberiye gölleri, Necef Çölü, Şeria Irmağı58İSVEÇ Nobel Ödülleri, Ericsson Cep Telefonları, Volvo Marka Otomobil, İkea Mobilya Firması , Astrid Lindgren Masal Kitabı Yazarı , Selma Lagerlöf, Ren Geyikleri, Olof Palme, unutulmaz başbakan , Stockholm, Malmö, Göteborg Şehirleri, Alfred Nobel, Öoland Adası, Lappland Bölgesi yazın uzun gündüzleri ile ünlü , İngmar Bergman, Ales Yapıtları, Turning Torso Binası59İSVİÇRE Saat Üretimi, Çikolata Üretimi, Kış Sporları, Gölleri, Doğal Güzellikleri, Bankacılık Sistemi, Cenevre Pek çok uluslararası kuruluşun merkezi Bern, Zürih Şehirleri, Davos Şehri ve Toplantıları, Alp Dağları, Kara ve Demiryolu Tünelleri, İlaç Endüstrisi, Rutli Çayırları, milli kahramanları Guillaume Tell, Ulusal Saray, Lausanne Kilisesi60İTALYA Pisa Kulesi, Rönesansın Merkezi Floransa Şehri Roma , Kanalları ve Gondolları ile Ünlü Venedik Şehri, Sardunya ve Sicilya Adaları, Etna ve Vezüv Yanardağları, Modanın Merkezi Milano Şehri, Deri, Gözlük , Giyim Benotton, Dıesel , Otomotiv fiat,alfa romeo, ferrari,i veco ve Zeytinyağı Sanayii, Spagetti ve Pizza, Şarap Cianti , Pavarotti, Rossini, Vivaldi, Puccini gibi Müzisyenleri, Leonardo Da Vinci, Fellini, Michelangelo, Raffael, Boticelli, Marco Polo, Roma, Cenova, Torino, Napoli, Palermo Şehirleri, Alp Dağları, Toskana Bölgesi, Collosseum, Dante Alleghri, Carlo Levi, Umberto Eccho, Giovanne Bocacccio Gibi Yazarları, Sophia Loren, Ornella Muti Gibi Sinema Sanatçıları, Abruzzo Ulusal Parkı, Gard köprüsü, Roma Collesumu, Vittoria Emanuelle II Abidesi, San Marco Kilisesi, Duamo Kilisesi, Concordia Tapınağı61İZLANDA Balık Avcılığı, Volkanik Arazi ve Gayzerler Ateş ve Buzlar Ülkesi , Geleneksel Koyun Yetiştiriciliği, Başkent Reyjkavik, Gullfoss Şelalesi Altın Şelale , Edda Destanı, Sky tatlısı, Saga halk öyküleri, Reyjkavik turfandalıkları, Reyjkavikteki Hallgrimskirkja Katedrali, Perlon Kubbesi, Akureyri Kış Sporları merkezi, Çim Evleri, Hallgrimskirkja Kilisesi62JAMAİKA Boksit üretimi, Alüminyumun hammaddesi Atletizm sporu, 200 m dünya rekortmeni Usain Bolt, şeker kamışı ve muz üretimi63JAPONYA Fuji Yanardağı, Çiçek Süsleme Sanatı İkebana , Bonzai Küçük Ağaçlar , Kimono Geleneksel Giysi , Otomotiv Endüstrisi Honda, Mazda, Toyota, Mitsibusi, Isuzu Elektronik Eşya Sony, Sharp, Canon, JVC, Yashica ve Bilgisayar, Optik Aletler, Balık Avcılığı Suşhi , Geyşalar, Sergei İmamura, Akira Kurosava Gibi Sinema Yönetmenleri, Sumo Güreşi, Tokyo, Kyoto, Nagasaki, Hiroşima Şehirleri, Depremlere Dayanıklı Yapıları, Hızlı Trenler, Budizm, Zen Budizm ve Şintoizm Dinleri, Kabuki Dansı64KAMBOÇYA Kızıl Khmerler, Mekong Nehri, Budha Heykeli, Budha rahiplerince kutsal sayılan Angkor-vat şehri, Teak ağacı, pirinç65KANADA Ülkenin Simgesi Akçaağaç, Kutup Ayıları, Eskimolarİnuit=insan, Balık Avcılığı, Kağıt Sanayi, Calgary Kış Olimpiyatları, Kış Mevsimi,Toronto Televizyon Kulesi,Tundralar ve Buzullar,Ulusal Parklar,Ottawa,Toronto,Montreal,Calgary,Quebec,Vancouver Şehirleri,Niagara Şelalesi6667KAZAKİSTAN Baykal ve Aral gölleri, Kızılkum Çölü, Seyhun Nehri Sir-i Derya , Baykonur uzay üssü, Pavlador Camii, Hoca Ahmet Yesevi Türbesi68KENYA Nairobi ve Mombasa Şehirleri, Masai Yerlileri, Klimanjaro Volkanik Dağı, Safari Turları, Tsavo ve Masai Mara Ulusal Parkları, Nakuru Gölü, Rift Vadisi6970KOLOMBİYA Zümrüt Madeni, Medelin, Gabriel Garcia Marguez, Başkent Bogota, Altın Zenginliği ve Başkent Bogota’daki Altın Müzesi dünyada birinci , Nevada del Ruiz ve Nevada del Tulima Volkanik Dağları, Kok Ağacı, Kahve Bitkisi ve ihracatı, Olmek Büstleri, Dünyanın en zengin kuş çeşidi71KUVEYT Petrol Yatakları, Kraliyet Ailesi72KÜBA Havana Purosu, Havana, Dansları rumba, mambo, konga, salsa, Küba bolerosu Efsanevi Lider Fidel Castro, Şekerkamışı ve tütün Üretimi, Başkent Havana, atletizm, voleybol, boks gibi spor dalları7374LİBERYA Deniz ticaret filosu75LİBYA Petrol Yatakları, Çöl Bedevileri, Muammer El Kaddafi, Fizan Çölü76LİTVANYA Ünlü basketbolcular; Sabonis ve Jasikevicius77LÜKSEMBURG Demir rezevleri ve demir-çelik sanayi78LÜBNAN Beyrut Şehri, Lübnan Sediri79MACARİSTAN Balatan Gölü, Hun İmparatorluğu,Atilla, Bela Bartok Besteci İmre Kertez,Zoltan Fabri, Başkent Budapeşte8081MADAGASKAR Boabab Ağaçları Maymun Ekmeği Ağaçları , Madagaskar Maymunu Katta , Mahafaly Mezarlıkları Doğa Dinine ait , “zebu” adı verilen hörgüçlü sığırlar, 800′ü bulan kelebek türü82MAKEDONYA Üsküp şehri, Sveti Naum Manastırı, Vardar Köprüsü, İsa Bey Camii83MALAWİ Malavi Gölü Nyasa Gölü , Nyanja, Tonga ve Zulu kökenli Ngoni kabileleri84MALDİVLER Turizm, balıkçılık, alçak ve düz arazi küresel ısınma nedeniyle sulara gömülme tehlikesi85MALEZYA Petrona Towers İkiz Kuleleri, Palmiye Yağı, Kauçuk, Kereste, Kalay, Başkent Kuala Lumpur, Tropikal Ormanlar, Taman Negara Ulusal Parkı86MALİ Başkent Bamako ile UNESCO dünya mirası listesindeki Timbuktu şehirleri87MALTA Malta Şövalyeleri, Malta Eriği, Turizm, Başkent Valetta88MEKSİKA Maya ve Aztek Uygarlıkları, Mısır Cipsi, Acapulco Sahilleri, Hasır Meksika Şapkası, Meksika Yemekleri, Viva Zapata, Pancho Villa, Meksiko City Şehri, Tikal Harabeleri, Barracana Del Cobre Kanyonu 1200 metre derin Frida Kahlo, Octavia Paz, Carlos Fuentes gibi sanatçıları, “hacienda” adı verilen büyük çiftlikler, gümüş ve petrol üretimi, domates ve bal üretimi89MISIR Keops, Kefren, Mikerinos ve Gize Piramitleri, Nil Nehri ve Nil Deltası, Süveyş Kanalı, Pamuk ve hurma Üretimi, Kahire ve İskenderiye Şehirleri, Assuan Barajı, Neferetetti, Tutan Kamon, Ramses, Ömer Şerif, Sina Yarımadası, El-Ehzer Üniversitesi, Papirus, Çöl Arazisi, Luxor Şehri ve Harebeleri Abu-simbel, Ramses obeliksi Kral Faruk, Cemal Abd-el Nasır, Enver Sedat, İskenderiye Feneri,Milli tatlıları Omali90MOĞOLİSTAN Yurt Adı Verilen Moğol Çadırları, Taşlık Gobi Çölü, Kımız İçkisi, Kubilay Han, Cengiz Han, Timurlenk, Başkent Ulan Bator, Göçebe yaşam91Dünyanın en büyük şarap mahzenleri92MONACO Monte Carlo’nun kumarhaneleri, okyanus müzesi, otomobil yarışları, turizm93MOZAMBİK Zambezi Irmağı, Dünyanın en büyük barajlarindan olan Cahora Bass barajı94NAMİBYA Namib Çölü, Etoşha Ulusal Parkı, Büyük Balık Irmağı Kanyonu95NEPAL Başkent Katmandu, Ahşap mimari, tapınaklar96NİJERYA Nijer Nehri, Mangrov ormanları, petrol ve doğalgaz rezervleri, kakao üretimi, yağmur ormanları, konuşulan 500 farklı dil, Wase Kayası, Abuja Camii97NİKARAGUA Sandinista gerillaları98NORVEÇ Vikingler, Balık Avcılığı, Sogne Fiyordu, Orman Ürünleri, Kuzey Denizi Petrolleri, Henrik İbsen Yazar , Somon ve Ringa Balığı Üretimi, Kağıt Üretimi ve İhracatı, Ren Geyikleri, Kutup gece ve gündüzleri, Denizci Kızıl Erik Kristof Kolomb'dan 500 yıl önce Amerika kıtasına ayak basmıştır.99ÖZBEKİSTAN Semerkant ve Buhara ile Taşkent Şehirleri, Pamuk Üretimi, İpek Yolu, Kızılkum Çölü, Aral Gölü, Romanov Sarayı100PAKİSTAN İndus Nehri, Kral Faisal Camii, Lahora Kalesi, Takt Bhai, Kral Camii101PANAMA Panama Kanalı, bakır rezervleri102103PERU İnka Uygarlığı, Nazca Çölü ve Dev Nazca Heykelleri, Titicaca Gölü, Titicaca Gölünün Saz Evleri, Balıkçılık, Koka Bitkisi, Yük hayvanı “lama” ile yün üretiminde yararlanılan “alpaka,” And Dağları, Machu Picchu Harabeleri, Huaca del Sol Güneş Piramidi , Lima Şehri, İnkaların Başkenti Cuzco Şehri104POLONYA Polka Dansı, Varşova’daki Bilim ve Kültür Sarayı, Varşova ve Krakov Şehirleri, Solidarnosc Sendikası,Lech Walesa, Auschwitz Oswiecim Nazi Toplama Kampı105PORTEKİZ Lizbon Şehri, Asor Adaları, Kristof Kolomb, Magellan, Bartolomeu Dias, Vasco de Gama gibi gezginleri ve deniz seferleri, Maderia Adası, Fadango ve Fado Müziği, Fatima, Porto Şehri, Karanfil Devrimi, Porto şarabı, Maderia Adasının Üçgen Evleri106PORTO RİKO Salsa dansı, San Felipe Del Morro Kalesi107ROMANYA Karpat Dağları, Karpatların maradonası George Hagi, Nikolay Çavuşesku, Voronet Manastırı, Hunyadi Şatosu, Peleş Şatosu, Parlamento Binası108RUSYA FEDERASYONU Kızılmeydan, Kremlin Sarayı, Moskova Metrosu, Bolşoy Opera ve Balesi, Moskova Sirki, Tayga Ormanları, Sibirya Ovaları, San Petersburgun Leningradın Beyaz Geceleri , Lenin, Stalin Gibi Politikacıları, Tolstoy, Çehov, Turgenyev, Mayakowski Dostoyevski, Gogol, Pasternak, Ehrenburg Gibi Yazarları, Rahmaninov, Çaykovski Gibi Müzisyenleri, Rudolf Nureyev, Wladivostok, Nowgorad ve İrkutsk Şehirleri,Yenisey, Don, Obi ve Lena Nehirleri, Çarlık Yönetimi ve Ekim Devrimi, Baykal Gölü, Trans Sibirya Demiryolu, Mihail Gorbaçov, Boris Yeltsin Gibi Siyaset Adamları, Anna Kournokovika Tenisçi 109SAN MARİNO Avrupa'nın üçüncü en küçük ülkesi, Turizm, şarap, pul üretimi110SENEGAL Dakar rallisi, yerfıstığı111112SIRBİSTAN Golubac Hisarı, Parlamento Binası113SLOVAKYA Bratislava Kalesi, Spis Kalesi, Tatra Dağları114SLOVENYA Maribor Şehri, Şarap Üretimi115116SRİ LANKA SEYLAN Yatan Budha Heykeli, Seylan çayı, Maha Stupa Tapınağı, Beyaz Budha, Alfar Camii117SUDAN Nübye Çölü, pamuk üretimi, Afrika kıtasının en geniş alanlı ve ençok komşuya sahip 10 ülke ülkesi, Alnilin Camii, Ömer El Beşir, Başkent Darfur118SURİNAM Dewakar Tapınağı, Ahmediye Camii119SURİYE Şam Damascus ve Halep Şehirleri, Golan Tepeleri, Caber Kalesi, Zengin Mutfak Kültürü, Arı Kovanı Şeklindeki Kerpiç Evleri120SUUDİ ARABİSTAN Kabe’deki Hac ve Umre Ziyaretleri, Arap Atları, Petrol Zenginliği, Hurma Üretimi, Nüfud,Rubulhali ve Deha Çölleri, Mekke ve Medine şehirleri,Cidde Havaalanı,Suud Ailesi ve Kraliyet Yönetimi,Deve Kervanları121ŞİLİ Bağcılık ve Şarap Üretimi, Bakır Üretimi, Pablo Neruda, Atacama Çölü, Başkent Santiago, Salvador Allende, And Dağları, Dev taş heykelleriyle ünlü Paskalya Adası122TACİKİSTAN İsmail Saman Anıtı123124TANZANYA Serengeti Ulusal Parkı, Sultan Sarayı125TAYLAND Çivi Adası, Fil Yarışları, Bangkok Şehri, Tayland Uçurtmaları, Maymun Festivali, Kwai Köprüsü, Budist Tapınakları, Kauçuk Üretimi, Mekong Nehri ve Deltası, Siyam Kültürü ve Kedisi, Başkent Bangkok’un su üstündeki evleri Klongları , Fra-Patom-Şedi Tapınağı, Phuket Adasının Su Evleri126TAYVAN Gece Kulüpleri, Taipeh Şehri, Elektronik Eşya Üretimi, Chiang-Kai-Shek Müzesi, 501metrelik yüksekliği ile dünyanın en yüksek binası olanTaypey gökdeleni127TİBET Tibet Öküzü Yak , Tibet Rahipleri, Lhasa Şehri, Dalay Lama, Potala Sarayı, Dalai 4800 metrelik yükseltisi ile dünyanın en yüksek platosu128129TRİNİDAD TOBAGO Hükümet Sarayı130TUNUS Zeytin ve Zeytinyağı Üretimi, Turizm, Kartaca Harabeleri,Şott Cerid Gölü, Şot adı verilen tuzlu ve sığ göller, Atlas Dağları, İslam mimarisi, Matmata’daki Mağara Evler131TÜRKMENİSTAN Pamuk Tarımı, Aşkabat Şehri, Karakurum Çölü, Petrol ve Doğalgaz Üretimi, Akbuğday Müzesi, Kipchak Camii, Türkmenbaşı Sarayı132TÜRKİYE Atatürk, Yoğurt, İstanbul Şehri, Kız Kulesi, Hamsi Balığı, Türk Hamamı, Tavla, Mevlana, İstiklal Caddesi, Şehir Hatları Vapurları, Galata Kulesi, Çay ve Simit, Nazım Hikmet, Orhan Pamuk, İşkembe – Kokoreç, Yeşilçam, Tarkan, Sezen Aksu, Karadeniz Yaylaları, Bodrum, Sokak Kedi ve Köpekleri, Mavi Yolculuk, Peribacaları, Pamukkale, Türk Döneri, Türk Mutfağı, Nemrut Dağı, Truva Atı, Efes Antik Kenti, Ağrı Dağı, Türk Rakısı, Topkapı Sarayı, İstanbul Boğazı, Efes ve Bergama Harabeleri, Ayasofya Camii, İstanbul ve Çanakkale Boğazları, Kazdağı İda, Antalya, İzmir, Ankara Şehirleri133UGANDA Göller ve sular ülkesi, Bwihdi ulusal parkı, İdi Amin, Dağ Gorilleri, Turna Kuşu134UKRAYNA Kiev ve Yalta şehirleri, Donets kömürleri, Krivoy Roy demirleri, Çernobil Nükleer Santrali, St. Michael Kilisesi, Hansaray Camii135UMMAN Sultan Sarayı, Mascat Büyük Camii136URUGUAY Parana Irmağı ve Parana halici, inek ve danaları Güney Amerika'nın İsviçre’si 137ÜRDÜN Lut Gölü Ölüdeniz , Haşimi Krallığı, Amman ve Akabe Şehirleri, Wadi Rum, Petra Antik Kenti138VATİKAN Katolik Kilisesi , Papa, hrıstiyanlığın merkezi139VENEZUELLA Angel Çağlayanı, Petrol Yatakları, Muz Üretimi, Güzellik Kraliçeleri,Caracas Şehri, Orinoco Nehri140VİETNAM Along Koyu, Angkor Vat Tapınağı, Ha Long Bay, Ho Chi Ming Tapınağı141YEMEN Kahve Üretimi, Başkent Sana ve Sana Şehrinin ünlü Kerpiç Mimarisi142YENİ ZELANDA Maori Yerlileri, Koyun Yetiştiriciliği ve yün üretimi, Başkent Wellington, Waitomo mağaraları, Haka Dansı143YUNANİSTAN Antik Yunan Mitolojisi Helen Kültürü , Atina’daki Akropol Tepesi, Aynaroz Kayalıkları, Rodos ve Girit Adaları, Deniz Ticaret Filosu, Sirtaki, Olimpos, Delphi, Athos Dağı ve Rahipleri, Maria Callas, Nikos Theodorakis, 12 Adalar, Papandreu, Onasis, Başkent Atina, Korint Kanalı, Zeytinyağı üretimi,Hipokrat Yemini Doktorlar için 144ZAİRE KONGO Tanganika Gölü, manyok ve şekerkamışı üretimi145ZAMBİYA Zambezi Çağlayanları, Güney Luangwa Ulusal Parkı146ZİMBABWE Zambezi Irmağı, Hwange ulusal parkı, Viktorya ve Inyangambe çağlayanları, Kariba Gölü Çay nerede yetiştirilir? Dünyada çay üreten ülkelerin üretim sıralaması ve dünyanın en çok çay üreten ülkeleri hangileri? Türkiye’de çay üretim miktarı nedir? Hem bedeni hem zihni tazelediği ve ruhu rahatlattığı için çay içmek dünya genelinde, tüm kültürlerde hoş tadı ile değerlidir. Çay, birçok ülkede yetiştirilen farklı türlerde çay bitkisinden elde edilir. Çin, Hindistan, Endonezya, Kenya ve Sri Lanka en önemli çay yetiştiren ülkeler arasındadır. Çin Çin, dünyadaki en büyük çay üreticisidir. Çin, çok çeşitli siyah ve yeşil çayların yanı sıra Oolong ve diğer pek çok özel çay üretiyor. Çin, 2 milyon tonun üzerinde çay üretiyor ve bu da onu dünyanın en büyük çay üreticisi yapıyor. Çay, ülkenin sosyal dokusunun önemli bir parçasıdır ve ekonomik kalkınmada ve günlük yaşamda her zaman rol oynamıştır. Çin’inde tarihinde çay ile ilgili pek çok hikaye bulunmaktadır. Hindistan Hindistan, dünyanın en büyük ikinci çay üreticisi ülkesidir. Çay üretiminin üçte ikisi Hindistan’ın kuzeyindeki dört çay yetiştirme bölgesinden geliyor. Assam dünyanın en büyük uyumlu çay yetiştirme alanıdır ve ülkenin kuzey kesiminde ve Bramputra nehrinin her iki tarafında yer alır. Assam çayı koyu renginin yanı sıra dolgun, malt, sağlam ve güçlü aromasıyla da değerlidir. Kenya Kenya, toplam 473 bin ton çay üretimi ile bu listeye layık görülen bir sonraki ülke. Çay konusunda çoğu insan hemen Kenya’yı düşünmese de, aslında, dünyanın en büyük siyah çay ihracatçısı ve ülkede çay yetiştiren fazla küçük ölçekli Kenyalı çiftçi var. Ekvatora yakın konumu, bol güneş ışığı ve bitkileri büyütmek için en uygun koşulları sağlar. İlk Kenya çay fidanı 1900’lerin başında tohumlandı ve o zamandan beri temel bir ürün oldu. Sri Lanka Çay, ülkenin başlıca 6 yetiştirme bölgesinde yetiştirilmektedir. Bunlar adanın ortasından güneye doğru uzanır. Sri Lanka çayı farklı yüksekliklerde yetiştirilir. Her seviye benzersiz karakterli çay üretir. Sri Lanka çayının çok geniş bir lezzet yelpazesi sunabilmesinin nedeni budur. Bazıları tam gövdeli ve koyu renklidir; diğerleri çok yönlü bir aroma ve parlak altın rengi ile hafif ve yumuşaktır. Türkiye Tarihsel olarak doğu ile batı arasındaki eski ticaret yolları üzerinde bulunan ülkemiz listemizde 5. sırada yer alıyor. Türkiye’nin yıllık çay üretim miktarı yaklaşık 250 bin ton çay yetiştiriyor. Türkiye’de kişi başı çay tüketimi 3,5 kg ve en yakın rakibin yaklaşık iki kadı kadar çay tüketiyor. Ülkemizde çay üretiminin %60’ı Rize ilindedir. Rize ilini Trabzon, Artvin, Giresun ve Ordu illeri takip etmektedir. Dünyanın En Çok Çay Üreten Ülkeleri Sıralaması Sıra Ülke ÜretimTon 1 Çin 2 Hindistan 3 Kenya 4 Sri Lanka 5 Türkiye 6 Vietnam 7 Endonezya 8 Myanmar 9 Arjantin 10 Japonya 11 İran 12 Bangladeş Çay üretimi ile ilgili kısa bilgiler Dünya çapında yılda 5,966,467 ton çay üretilmektedir. Çin, yıllık ton üretim hacmiyle dünyanın en büyük çay üreticisidir. Hindistan, yıllık ton üretimle ikinci sırada geliyor. Çin ve Hindistan, dünya toplamının% 60’ından fazlasını birlikte üretiyor. Şehirler arası otobüs seferlerine tavan fiyat Yol mesafesi 115 kilometreye kadar 100 lira, 2 bin kilometre ve daha fazlası için en fazla 500 lira olacak. Çocuk Korona Sonrası Otobüs Seferleri Açıldı mı ? AÇILAN OTOBÜS SEFERLERİNİ GÖRMEK İÇİN ONLİNE SORGULAMA YAPINIZ Şehirler arası otob&u Vivalines Turizm Otobüs Bileti Al Vivalines ile seyahat etmenin ayrıcalıkları... VİVA LOUNGE Seyahatinize başlamadan önce, Viva Lounge alanın Medine Turizm Otobüs Bileti Al ADRES Maşti Cevat Paşa 44110 Peron 20-21-24-25 Malatya - TÜRKİYE Malatya Medine Turizm olarak Umutlarınıza Mersin Gülnarlılar Mersin Nur Turizm Otobüs B Firmamız 22 adet öz mal ve 11 adet B2 belge sözleşmeli, 33 adet minibüs ve otobüsten oluşan bir filoya sahiptir Adıyaman Gülaras Otobüs Bileti Adıyaman Gülaras Turizm müşterilerine Dünya markası; Neoplan Starliner ve Mercedes Travego 2016-2017 model otobü Türkiye'nin Doğa Harikaları Bölüm 1 Trt Tarafından Türkiye'nin Doğa Harikalarını Tanıtmak üzere hazırlanan Doğa Harikaları 1. Bölümünde An Urfa Hassoy Turizm Otobüs Bileti Online Satış 2015 yılında Şanlıurfa'da kurulmuş olan Hassoy Turizm. Karayolu yolcu taşımacılığında sürekli hizmet kalitesini y&uum Rh Turizm Otobüs Biletleri Online Satışta Rh Rahmi Hamurcu Otobüs Biletleri Online Satışta Türkiye'nin En saygın otobüs firmalarının biletlerini , Ek Online Mar-tur Turizm Otobüs Bileti Al MAr-Tur Hakkında 1996 yılında kurulan Mar-tur Ltd. Şti. Doğu’nun elit otobüs şirketi olarak 19 yıldır faaliyetlerine Online Esadaş Turizm Otobüs Bileti Al Esadaş Turizm Size Ne Vaad Ediyor Bir Fotoğraf ile Turizm Konforuna Sitemizden biletinizi online alarak ulaşabilirs Efe Tur Online Otobüs Bileti Al 1990 Yılında merhum Mehmet Sadık Efe tarafından bir aile şirketi olarak kurulmuş olan Efe Tur 2012 yılının Ekim ayı itibari ile Say Anasayfa HAKKIMIZDAÜRÜNLER & HİZMETLERİMİZİLETİŞİM Bugün ülkelerin kalkınmışlık göstergelerinden birisi de kişi başına kâğıt-karton tüketimidir. Bu oran Amerika Birleşik Devletlerinde 334kg iken Finlandiya, Belçika, Danimarka, İngiltere ve Almanya’da 200 kilogramın üzerindedir. Türkiye’de ise yıllık kişi başına düşen rakam 75 kilogram'dır.

dünyada en çok kağıt üreten ülke